Otomotivde yerli malı kuralı neden değişti ve araç piyasasını neler bekliyor

Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, otomotiv sektöründe yerli katkı oranı hesaplamasına dair yeni düzenlemenin uygulanmasını 1 Temmuz 2026 tarihine kadar ertelediğini duyurdu. Türkiye’deki fabrikaların üretim sürekliliğini korumayı hedefleyen bu kritik hamle, hem kamu alımlarını hem de engelli vatandaşların araç erişimini doğrudan ilgilendiriyor.

Türkiye otomotiv sanayisinde yerli üretimin katma değerini artırmak amacıyla başlatılan süreçte önemli bir takvim değişikliğine gidildi. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından 25 Ocak 2025 tarihinde yayımlanan Yerli Malı Tebliği ile yürürlüğe giren yeni hesaplama yöntemleri, sektör paydaşlarından gelen talepler ve yapılan teknik değerlendirmeler sonucunda geçici olarak askıya alındı. Bu karar, özellikle üretim bantlarının durmaması ve tedarik zincirindeki karmaşıklığın piyasaya olumsuz yansımaması adına büyük önem taşıyor.

Üretim faaliyetlerinin kesintiye uğramaması hedefleniyor

Bakanlık tarafından yapılan incelemelerde, otomotiv sektöründeki yüksek ürün girdi çeşitliliği ve tedarikçi ağının genişliği nedeniyle yeni hesaplama yönteminin kısa vadede bazı aksaklıklara yol açabileceği tespit edildi. Özellikle Türkiye’de üretim yapan dev otomotiv firmalarının operasyonel süreçlerini korumak isteyen ekonomi yönetimi, 7 Şubat tarihinde yapılan yeni bir düzenleme ile yerli katkı oranı şartına esneklik getirdi. Bu sayede fabrikaların üretim süreçlerinde herhangi bir aksama yaşanmadan faaliyetlerine devam etmesi hedefleniyor.

Kamu alımları ve engelli araçları için neden istisna getirildi

Yapılan resmi açıklamada, düzenlemenin sadece sanayicileri değil, doğrudan vatandaşı ve kamu hizmetlerini de koruduğu vurgulandı. Bakanlık açıklamasında şu ifadelere yer verildi: ” Otomotiv sektöründe tedarikçi sayısının fazla olması ve yüksek ürün girdi çeşitliliği sebebiyle, nihai araca yönelik yerli katkı oranı beyanlarının söz konusu düzenleme çerçevesinde hesaplanmasının, kamu alımları ile engelli vatandaşlarımızın araç alımlarında kesintiye yol açabileceği ihtimali ortaya çıkmıştır. Bu değerlendirme doğrultusunda, ilgili kamu kurumları ve sektör paydaşlarıyla yeniden gerçekleştirilen istişareler neticesinde Yerli Malı Tebliği’nde 7 Şubat’ta yapılan değişiklikle, ‘Otomotiv sektörü için nihai ürünün yerli katkı oranı hesaplamasında 1 Temmuz’a kadar bu tebliğ hükümleri uygulanmaz.’ maddesi eklenmiştir. Söz konusu tebliğ düzenlemesiyle, Türkiye’deki fabrikalarında üretim yapan otomotiv firmalarının üretim sürekliliğinin kesintiye uğramaması da sağlanmıştır.”

Düzenleme hangi araçları ve ürünleri kapsıyor

Yeni takvim doğrultusunda geçerli olacak bu istisna, otomotiv sektöründeki tüm parçaları değil, sadece nihai ürünleri kapsayacak şekilde sınırlandırıldı. Sektör temsilcileriyle yapılan istişareler sonucunda hayata geçirilen bu adım, yerli otomobil üretiminde maliyetlerin öngörülebilir kalmasına ve piyasadaki arz dengesinin korunmasına yardımcı olacak. Bakanlık, 1 Temmuz tarihine kadar geçerli olacak yerli katkı oranı hesaplamasına ilişkin istisnanın, otomotiv sektöründe yalnızca nihai ürünleri kapsadığına dikkat çekerek sürecin titizlikle takip edileceğini bildirdi.