OpenAI ve Pentagon arasındaki dev krizde neler oluyor Sam Altman neden acele ettik diyerek geri adım attı

OpenAI CEO’su Sam Altman, Pentagon ile yapılan yapay zeka anlaşmasının “aceleye getirildiğini” itiraf ederek sözleşmede kritik değişikliklere gidileceğini duyurdu. Kullanıcı boykotları ve etik tartışmaların ardından gelen bu geri adım, yapay zekanın askeri alandaki sınırlarını ve gizlilik kurallarını yeniden tartışmaya açtı.

OpenAI CEO’su Sam Altman, şirketin ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon) ile kısa süre önce yaptığı yapay zeka anlaşmasının “aceleye getirildiğini” kabul ederek sözleşmede değişikliğe gidileceğini açıkladı. Altman, sosyal medya platformu X’te paylaştığı şirket içi bir notta, anlaşmanın özellikle gözetleme gibi hassas konularda OpenAI’ın ilkelerini daha açık biçimde yansıtacak şekilde güncelleneceğini belirtti.

Yeni düzenlemeye göre sözleşmeye, “yapay zeka sisteminin ABD vatandaşlarına yönelik iç gözetim amacıyla kasıtlı biçimde kullanılmayacağı” yönünde açık bir ifade eklenecek. Notta ayrıca Savunma Bakanlığı’nın, ticari yollarla elde edilen kişisel veya kimlik belirleyici veriler dahil olmak üzere ABD vatandaşlarının kasıtlı takibi, gözetimi veya izlenmesini yasaklayan sınırlamayı kabul ettiği vurgulandı.

İstihbarat Teşkilatlarına Karşı Net Sınırlar Çiziliyor

Altman tarafından paylaşılan notta, anlaşmanın kapsamı dışında kalacak kurumlar da netleştirildi. Notta şu ifadeler yer alıyor: “Bakanlık ayrıca, hizmetlerimizin Savaş Bakanlığı istihbarat teşkilatları (örneğin NSA) tarafından kullanılmayacağını da teyit etti. Bu teşkilatlara yönelik herhangi bir hizmet, sözleşmemizde ek bir değişiklik yapılmasını gerektirecek.”

Yapay zeka teknolojisinin henüz bazı alanlar için hazır olmadığını vurgulayan Altman, açıklamasında şu ifadeleri kullandı: “Teknolojinin henüz hazır olmadığı pek çok konu var ve güvenlik açısından hangi ödünlerin verilmesi gerektiğini hâlâ tam olarak anlamış değiliz.” İş insanı, şirketin Pentagon ile teknik güvenlik önlemleri geliştirmek için çalışmaya devam edeceğini de sözlerine ekledi.

Tartışmalı Anlaşma Neden Büyük Tepki Topladı

Değişiklik kararı, ChatGPT’nin geliştiricisi OpenAI’ın cuma günü Pentagon ile yeni bir iş birliği anlaşması yaptığını duyurmasının ardından geldi. Bu hamle, ABD Başkanı Donald Trump’ın federal kurumlara rakip yapay zeka şirketi Anthropic’in araçlarını kullanmayı bırakma talimatı vermesinden yalnızca saatler sonra açıklanmıştı. Aynı gün Washington yönetiminin İran’a yönelik saldırılar gerçekleştirmesi, zamanlamanın sert bir şekilde eleştirilmesine neden oldu.

Pentagon ile Anthropic arasında şirketin yapay zeka modeli Claude’un askeri kullanımına ilişkin daha önce ciddi anlaşmazlıklar yaşanmıştı. Anthropic CEO’su Dario Amodei, sistemlerinin ABD içinde kitlesel gözetim ve insan denetimi olmadan çalışan ölümcül otonom silah sistemlerinde kullanılmasına izin vermeyeceklerini defalarca vurgulamıştı. Buna karşılık Pentagon, yapay zeka sistemlerini “tüm yasal amaçlar için” kullanma hakkına sahip olması gerektiğini savunuyordu.

Kullanıcı Boykotu ve Sektörel Krizin Etkileri

Anlaşmanın duyurulma biçimi ve zamanlaması, hem teknoloji dünyasında hem de kullanıcılar nezdinde büyük bir tepkiye yol açtı. Çok sayıda kullanıcı uygulama mağazalarında ChatGPT’yi bıraktığını belirterek Anthropic’in Claude sistemine yöneldi. Sam Altman, son açıklamasında bu süreci yönetme biçimleri konusunda hata yaptıklarını kabul ederek, “Anlaşmayı cuma günü duyurmak için acele etmemeliydim” dedi.

Altman, yaşanan duruma dair şu değerlendirmeyi yaptı: “Gerçekten gerilimi düşürmeye ve daha kötü bir sonucu önlemeye çalışıyorduk, ancak dışarıdan fırsatçı ve dağınık göründüğünü düşünüyorum.” Ayrıca Altman, rakip şirket Anthropic’in “tedarik zinciri riski” olarak sınıflandırılmaması gerektiğini savunduğunu ve Pentagon’un Anthropic’e de OpenAI ile aynı esnek şartları sunmasını umduğunu belirtti. OpenAI’dan ayrılan eski çalışanlar tarafından “önce güvenlik” mottosuyla kurulan Anthropic ile yaşanan bu rekabet, yapay zeka devlerinin etik ve askeri sınırlarını belirleme mücadelesine dönüşmüş durumda.