Mark Zuckerberg jüri önünde hesap veriyor Peki Meta gençleri kasıtlı olarak mı bağımlı hale getirdi

Meta CEO’su Mark Zuckerberg, sosyal medya platformlarının gençleri bağımlı hale getirecek şekilde tasarlandığı iddialarının merkezindeki tarihi davada bugün jüri karşısına çıkıyor. Kaliforniya’da görülen ve Amerikan ailelerinin teknoloji devlerine karşı açtığı binlerce davaya emsal teşkil edebilecek bu süreçte 41 yaşındaki Zuckerberg’in vereceği ifadeler tüm dünyanın odağında yer alıyor.

Dünyanın en büyük sosyal medya ağlarını bünyesinde barındıran Meta’nın kurucusu Mark Zuckerberg, bugün modern internet tarihinin en kritik duruşmalarından birinde tanıklık yapacak. Facebook, Instagram ve WhatsApp’ın sahibi olan teknoloji devinin en tepesindeki isim, platformlarının genç kullanıcıları bilinçli olarak bağımlı hale getirecek şekilde tasarlanıp tasarlanmadığı sorusuna yanıt verecek. Kaliforniya’da devam eden bu yargı süreci, sadece Meta için değil, tüm sosyal medya ekosistemi için bağlayıcı bir hukuki zemin oluşturma potansiyeli taşıyor.

Jüri önünde Zuckerberg için zorlu saatler başlıyor

Zuckerberg’in tanıklığı öncesinde jüri seçimi aşaması oldukça sancılı geçti. Meta’nın hukuk ekibi, Facebook’un kurucusuna karşı ön yargılı veya “fazla düşman” olabileceği değerlendirilen Kaliforniya sakinlerini jüri heyetinden uzak tutmak için yoğun bir çaba sarf etti. Los Angeles’taki 12 kişilik jüri heyeti, mart ayı sonuna kadar devam edecek olan maraton niteliğindeki duruşmalarda kararını verecek. Davanın odak noktasında ise şu an 20 yaşında olan Kaley G.M.’nin yaşadığı ağır ruh sağlığı sorunları yer alıyor.

Mahkemeye sunulan belgeler, Kaley G.M.’nin dijital dünyayla çok erken yaşta tanıştığını ortaya koyuyor. Genç kızın YouTube’u henüz 6 yaşındayken, Instagram’ı ise 11 yaşında kullanmaya başladığı belirtiliyor. Zamanla TikTok ve Snapchat gibi platformlara da yönelen Kaley’in yaşadığı psikolojik çöküşte, Google ve Meta’nın algoritmalarının ne kadar payı olduğu titizlikle inceleniyor. Jüri, platformların gençleri zorlayıcı ve kompulsif kullanıma teşvik edip etmediğini belirleyecek.

Yalnızca uygulama tasarımı ve algoritmalar yargılanıyor

Bu davanın hukuk dünyasındaki en dikkat çekici yanı, savunmanın sınırları olarak öne çıkıyor. ABD yasaları, kullanıcıların ürettiği içerikler konusunda platformlara geniş bir dokunulmazlık sağladığı için yargılama sadece tasarım unsurlarına odaklanıyor. Yani mahkeme, platformlarda paylaşılan videolardan ziyade, o videoları sürekli izletmeyi hedefleyen algoritmaları, bildirim sistemlerini ve kişiselleştirme özelliklerini masaya yatırıyor.

Sektördeki diğer devler olan TikTok ve Snapchat, benzer suçlamalarla karşı karşıya kalmalarına rağmen dava süreci başlamadan önce davacıyla gizli bir anlaşmaya vararak uzlaşmayı tercih etti. Ancak Meta ve Google, platform tasarımlarının arkasında durarak yargı yoluna devam etme kararı aldı. Bu durum, teknoloji devlerinin savunma stratejilerindeki farklılığı da gözler önüne seriyor.

Instagram yönetiminden bağımlılık tartışmasına farklı bakış

Duruşmalar sırasında Instagram Başkanı Adam Mosseri’nin 11 Şubat’ta verdiği ifade de büyük yankı uyandırdı. Mosseri, sosyal medya kullanımı için “bağımlılık” terimini kullanmayı reddederken, bunun yerine Meta’nın tercih ettiği “sorunlu kullanım” ifadesini savundu. Mosseri, durumu bir örnekle açıklayarak şu ifadeleri kullandı: “Bir gece geç saatlere kadar bir Netflix dizisini arka arkaya izlediğimde ‘bağımlı oldum’ dediğim olmuştur ama bunun klinik bağımlılıkla aynı şey olduğunu düşünmüyorum.”

Mahkeme salonundaki atmosfer ise oldukça gergin seyrediyor. Çocuklarını sosyal medya kullanımıyla ilişkilendirilen intihar vakaları nedeniyle kaybeden anneler, duruşmaları en ön sıralardan takip ediyor. Bazı ailelerin mahkeme salonuna girebilmek için soğuk ve yağmurlu havada gece boyunca dışarıda beklediği görülürken, Zuckerberg’in ifadesi sırasında salondaki duygusal tansiyonun en üst seviyeye çıkması bekleniyor.