Avrupa yapay zeka yarışında ABD ve Çin üstünlüğünü nasıl kıracak?

Küresel teknoloji rekabetinde geri planda kalmak istemeyen Avrupa, süper bilgisayar gücünü katlayacak tarihi bir adım attı. Fransa’da hayata geçirilen dev üretim hamlesi, Pekin ve Washington hattındaki dijital egemenlik savaşına doğrudan meydan okuyor.

Dijital dönüşümün ve yapay zeka ekosisteminin en kritik yakıtı olan yüksek işlem kapasitesinde dengeler değişiyor. Kıta genelinde işlem gücü açığını kapatmayı hedefleyen Avrupa Birliği, 2021 ile 2027 yılları arasını kapsayan dönem için süper bilgisayar altyapısına 7 milyar euroluk devasa bir bütçe tanımlamıştı. Bu stratejik vizyonun merkezinde yer alan Fransız teknoloji şirketi Bull, 80 milyon euro tutarındaki yeni genişleme hamlesiyle imalat potansiyelini bir anda iki katına çıkarmayı başardı.

Fransa’nın Angers şehrinde konumlanan merkez, kıta Avrupası genelinde yalnızca bu segmentteki yüksek başarımlı sistemlerin imalatına odaklanmış tek fabrika olma unvanını koruyor. Şirketin tepe yöneticisi Emmanuel Le Roux, tarihlerinin en yoğun talep dönemiyle karşı karşıya kaldıklarını doğrularken, genişletilen altyapı sayesinde artan küresel siparişlerin eksiksiz karşılanması hedefleniyor.

İhalelerde Ezici Üstünlük ve Kritik Ortaklıklar

Avrupa’nın teknolojik bağımsızlığını tesis etmek adına kurulan EuroHPC bünyesindeki yarışta Bull, Hewlett Packard Enterprise gibi küresel devleri geride bıraktı. Kurum tarafından duyurulan 18 büyük tedarik ihalesinin 15’ini hanesine yazdıran üretici, kıtanın sanayi devleriyle de kritik iş birliklerine imza atıyor. Havacılık şirketi Airbus, simülasyon süreçlerini üç kat hızlandırmak amacıyla Toulouse ve Hamburg’daki merkezlerinde Bull tasarımı sistemleri operasyona aldı. Medyada bu anlaşmanın bedelinin 100 milyon euro civarında olduğu konuşulsa da şirket net bir meblağ vermekten kaçınarak bu rakamın gerçeği yansıtmadığını bildirdi.

İşlem gücü aynı zamanda yeni nesil üretken modeller için de laboratuvar işlevi görüyor. Bulut sağlayıcısı OVHcloud ile Avrupa Komisyonu’nun finanse ettiği Domyn gibi girişimler, ileri seviye yapay zeka algoritmalarını eğitmek için Almanya’daki Jülich merkezinde çalışan ve Bull tarafından inşa edilen kıtanın ilk eksa ölçekli süper bilgisayarı JUPITER’den yararlanıyor.

Angers Tesisinde Aylık Kapasite İki Katına Çıktı

Gerçekleştirilen 80 milyon euroluk modernizasyon projesinin ardından fabrikadaki aylık kabin üretim hacmi 6 adetten 12 adede çıkarıldı. Mühendislik altyapısının pazardaki talebe paralel olarak önümüzdeki yıl ayda 24 kabin banttan indirebilecek şekilde kurgulandığı belirtiliyor. Bu genişleme, daha önce fiziki yetersizlikler sebebiyle aynı anda yürütülemeyen dev ölçekli projelerin eş zamanlı montajına kapı araladı.

Tarihinin en yüksek tutarlı kontratı olan Finlandiya merkezli 388 milyon euroluk LUMI-AI sistemi, Fransa Nükleer Enerji Komisyonu için geliştirilen 94 kabinlik Alice Recoque sistemiyle aynı çatı altında birleştiriliyor. Fransa hükümeti ile AB ortaklığıyla finanse edilen ve 554 milyon euroya mal olan Alice Recoque süper bilgisayarının etaplar halinde bu yılın sonundan itibaren teslim edilmesi planlanıyor.

Stratejik Bağımsızlık ve Yüksek Yerlilik Oranı

Fransız devletinin, mali darboğaz yaşayan bilişim devi Atos’tan Bull markasını yaklaşık 404 milyon euroluk değerleme üzerinden bünyesine katması, atılan adımların sadece ticari değil egemenlik odaklı olduğunu tescilliyor. 1980’li yıllarda Washington yönetiminin nükleer araştırmalar için Fransa’ya bilgisayar satışını askıya alması, Paris’in kendi milli yetkinliklerini oluşturma sürecini tetiklemişti. Bugün gelinen noktada benzer bir strateji donanım tedarikinde de uygulanıyor.

Angers fabrikasında Nvidia, AMD ve Intel işlemcileri harmanlanırken, sistemlerde kullanılan Avrupa menşeli bileşenlerin oranı son beş yıl içinde yüzde 20-30 bandından yüzde 70 seviyesine fırladı. Şirket ayrıca küresel tedarik ağını esnetmek adına Foxconn ile el sıkışarak, Nvidia NVL sistemlerinin yarı mamul imalatını Çekya’ya taşırken nihai entegrasyonu kendi tesislerinde tamamlama yoluna gitti.