Fırlayan Elektrik Faturaları Halkı Kızdırınca Amazon Masaya Neden 1 Milyar Dolar Koymak Zorunda Kaldı?

Yapay zeka sistemlerini besleyen devasa tesislerin elektrik şebekelerini zorlaması ve halkın enerji giderlerini tırmandırması üzerine yükselen toplumsal tepkiler, teknoloji devi Amazon’u kesenin ağzını açmaya mecbur bıraktı. Bölge sakinlerinin öfkesini dindirmek amacıyla beş yıllık dev bir yardım bütçesi ayıran şirket, bir yandan da kendi devasa doğalgaz santrallerini kurarak şebeke krizini aşmaya çalışıyor.

Yapay zeka algoritmalarını eğitmek ve bu sistemleri kesintisiz çalıştırmak için devasa miktarda işlem gücüne ihtiyaç duyan veri merkezleri, Amerika Birleşik Devletleri sathında ciddi bir altyapı krizini tetikledi. Bölgesel şebekeler üzerindeki aşırı yüklenme ve vatandaşların elektrik faturalarına yansıyan artışlar, halkın sert muhalefetiyle karşılaşıyor. Birçok eyalette bu merkezlere yönelik kısıtlama talepleri ve moratoryum çağrıları yükselirken, siyasi arenada da tansiyon giderek tırmanıyor.

Gelişmeler karşısında harekete geçen Amazon Web Services, tesislerin bulunduğu coğrafyalarda enerji ve su tüketiminden kaynaklanan huzursuzluğu hafifletmek amacıyla beş yıla yayılacak 1 milyar doları aşkın bir destek bütçesi ayırdığını duyurdu. Şirket; mesleki istihdam programları, eğitim faaliyetleri, enerji ve su tasarrufu yatırımları ile ailelerin fatura yükünü hafifletecek yerel projelere finansman sağlayacağını açıkladı. 2011 senesinden 2025 yılına kadar bu tesislere toplamda 276 milyar dolarlık sermaye aktaran teknoloji devi; Virginia, Mississippi, Louisiana, North Carolina ve Indiana gibi eyaletlerde devasa büyüme hamlelerini hız kesmeden sürdürüyor.

Konuya ilişkin değerlendirmelerde bulunan AWS yöneticisi Matt Garman, yatırımların durdurulmasının mümkün olmadığını belirterek “Veri merkezlerinin inşasında aciliyet söz konusu; çünkü yapay zekanın ekonomi ve ulusal güvenlik için taşıdığı faydaları gören tek ülke biz değiliz. Yapay zekada lider olan ülkeler bu teknolojiyi şekillendirecek ve ondan en fazla yararı sağlayacak” ifadelerini kullandı. Firma aynı zamanda 2030 yılına dek doğadan aldığından daha çok suyu geri kazandırmayı hedefleyerek “su pozitif” olma planının yüzde 75’lik kısmını şimdiden tamamladığını savunuyor.

Kendi Enerjisini Üreten Dev Santraller Neden Yaygınlaşıyor?

Bilişim dünyasındaki kıyasıya yapay zeka yarışında kamu elektrik şebekelerine bağlanmak için gereken uzun bekleme sürelerine tahammülü olmayan dev kuruluşlar, kendi enerjilerini üretme yöntemine başvuruyor. Uydu görüntüleri ve resmi ruhsat belgeleri üzerinden yürütülen bağımsız araştırmalar, Amazon’un kısa süre önce başvurduğu yeni tesis projelerinin Pacifico Energy ortaklığıyla geliştirilen “GW Ranch” isimli doğalgaz üretim merkezine entegre edileceğini ortaya koydu.

Texas eyaletinin Pecos bölgesinde inşa edilecek olan bu enerji sahasının 35 ayrı türbinle toplam 7,65 gigavatlık elektrik sağlayacağı belirtiliyor. Söz konusu değer, şu anda ülkede faal durumda bulunan doğalgaz santrallerinin tamamının gücünü geride bırakıyor. Benzer şekilde Ohio’da planlanan dev tesisler de hem genel şebekeyi desteklemeyi hem de bilişim üslerini beslemeyi hedefliyor. Ancak bu çaptaki bir santralin yıllık 30 milyon tonun üzerinde sera gazı salım izni alabilecek olması, çevre uzmanlarını derin bir endişeye sürüklüyor.

Amazon Vatandaşın Faturalarını Koruyabileceğine Nasıl İkna Edecek?

Yerel halkın kendi ceplerinden çıkan elektrik bedellerinin teknoloji merkezleri sebebiyle yükseldiği yönündeki eleştirilere karşılık veren Amazon yönetimi, şebekeye yük bindirmeden bağımsız üretim yaparak bu maliyeti tüketiciye yansıtmama kararlılığında olduklarını bildirdi. Şirket temsilcileri, harcanan gücün tüm faturasını doğrudan kendilerinin üstlendiğini vurguladı.

Konuyla ilgili yapılan resmi açıklamada, “Pecos’ta planlanan yeni veri merkezi yerleşkemiz tam olarak bunu yapıyor. Tesis, Texaslı ailelerin elektrik masraflarını artırmayacak şekilde kendi bünyesindeki üretimle beslenecek ve şebeke bağlantı takvimleri elverdiğinde ana hatta entegre olacak biçimde tasarlandı” denildi. Şirket ayrıca yerel su