İkinci el araç alacakları neler bekliyor ve ekspertizlerde hangi yeni kurallar geçerli olacak?

Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni düzenleme ile otomobil ekspertiz sektöründe tüm dengeler değişiyor. İkinci el araç piyasasında güveni tesis etmeyi hedefleyen bu dev adım, yetki belgesi zorunluluğundan dijital takip sistemine kadar pek çok kritik yeniliği beraberinde getirirken tüketici mağduriyetlerini tamamen bitirmeyi amaçlıyor.

Otomotiv sektöründe adil, rekabetçi ve istikrarlı bir piyasa yapısının kurulması için düğmeye basan Ticaret Bakanlığı, otomobil ekspertizlerine yönelik kapsamlı bir denetim ve standart paketi hazırladı. Özellikle yeterliliği belirsiz işletmelerin yarattığı bilgi kirliliği ve mağduriyetlerin önüne geçmek amacıyla hazırlanan “Motorlu Kara Taşıtı Ekspertiz Hizmetleri Hakkında Yönetmelik Taslağı” kamuoyu ve sektör paydaşlarının görüşüne sunuldu. Bu hamle ile ekspertiz hizmetleri ilk kez bu kadar net ve geniş kapsamlı bir yasal çerçeveye oturtulmuş olacak.

Yetki belgesi olmayan işletmeler hizmet veremeyecek

Yeni dönemin en büyük değişikliklerinden biri, ekspertiz hizmeti veren her işletmenin yetki belgesi alma zorunluluğu olacak. Bu belgeye sahip olabilmek için işletmelerin belirli kriterleri yerine getirmesi şart koşulacak. İşletmelerin TSE Hizmet Yeterlilik Belgesi alması, mesleki yeterliliğe sahip teknik personel istihdam etmesi ve olası hatalara karşı mesleki sorumluluk sigortası yaptırması gerekecek. Böylece merdiven altı olarak tabir edilen ve denetimsiz faaliyet gösteren noktaların sektörden ayıklanması hedefleniyor.

Sahte rapor devrini bitirecek dijital takip sistemi geliyor

Bakanlık bünyesinde kurulacak olan “Taşıt Ekspertiz Bilgi Sistemi” ile tüm ekspertiz raporları artık dijital bir merkezde toplanacak. Bugüne kadar her işletmenin kendi standartlarına göre hazırladığı ve üzerinde oynanmaya müsait olan raporlar, artık şeffaf ve izlenebilir bir yapıya kavuşacak. Sisteme kaydedilen raporlar üzerinde sonradan herhangi bir değişiklik yapılması engellenerek sahtecilik riskinin önüne geçilecek. Ayrıca vatandaşlar, raporlar üzerindeki karekodları okutarak belgenin doğruluğunu anında kontrol edebilecek.

Ekspertiz hatalarından artık işletmeler sorumlu tutulacak

Düzenleme ile işletmelerin hazırladıkları raporlardaki sorumlulukları da netleşiyor. Ekspertiz raporunda yer almayan bir kusurun sonradan ortaya çıkması veya hatalı bilgi verilmesi durumunda, oluşacak değer farkı veya onarım masrafları işletme tarafından karşılanacak. İşletmelerin yaptırmak zorunda olduğu mesleki sorumluluk sigortası, bu tür mağduriyetlerin tazmin edilmesinde güvence sağlayacak. Ayrıca tüketiciler, rapora 5 gün içinde dijital sistem üzerinden itiraz edebilecek ve işletmeler bu itirazları 3 gün içinde sonuçlandırmak zorunda kalacak.

Raporlarda ortak dil ve tarafsızlık dönemi başlıyor

Türkiye’nin her yerinde aynı standartların geçerli olması için Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen “Ortak Dil” standardı kullanılacak. Farklı işletmelerin aynı arıza için farklı terimler kullanmasıyla oluşan kafa karışıklığı bu sayede son bulacak. Ayrıca raporlarda alıcıyı veya satıcıyı etkileyecek subjektif yorumlara, taraflı yönlendirmelere asla izin verilmeyecek. Ekspertizler sadece teknik verileri ve aracın gerçek durumunu yansıtmakla yükümlü olacak.

Kurallara uymayanlara ağır yaptırımlar uygulanacak

Hizmet kalitesini en üst seviyede tutmak isteyen Bakanlık, denetim mekanizmalarını da sıkılaştırıyor. Mevzuata aykırı hareket eden, standart dışı rapor düzenleyen veya tüketiciyi yanıltan işletmelere yönelik ağır idari para cezaları ve yetki belgesi iptali gibi caydırıcı yaptırımlar hayata geçirilecek. Sektördeki mevcut işletmelere bu yeni düzene uyum sağlamaları için makul bir geçiş süresi tanınacak ve bu sürenin sonunda şartları karşılamayanların faaliyetlerine izin verilmeyecek.