ÖTV’siz araç kimler alabilir ve engelliler için yeni şartlar neler oldu

Resmi Gazete’de yayımlanan devrim niteliğindeki düzenleme ile birlikte yüzde 40 ve üzeri engeli bulunan vatandaşlar için ÖTV muafiyetli araç alımında kurallar sil baştan değişti. Peki yeni kanunla birlikte hangi araçlar alınabilecek ve 10 yıl şartı nasıl uygulanacak?

Türkiye’de engelli bireylerin araç sahibi olmasını kolaylaştıran yasal düzenleme Meclis’ten geçerek Resmi Gazete’de yayımlandı ve resmen yürürlüğe girdi. Yapılan bu kritik değişiklikle birlikte, özellikle ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamayacak durumda olan vatandaşlar için de yeni bir dönem başlıyor. Özel Tüketim Vergisi Kanunu’nda yapılan bu güncelleme, engelli bireylerin ulaşım imkanlarını genişletmeyi hedefliyor.

Hangi araçlar ÖTV muafiyeti kapsamına giriyor

Hazine ve Maliye Bakanlığı Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından yayımlanan tebliğe göre, ÖTV ve MTV’den muaf şekilde satın alınabilecek otomobiller için belirli kriterler bulunuyor. 1 Ocak 2026 tarihi itibarıyla geçerli olacak düzenlemede, motor silindir hacmine bakılmaksızın aracın tüm vergiler dahil bedelinin 2 milyon 873 bin 900 Türk Lirası’nın altında olması şartı aranıyor. Ayrıca satın alınacak aracın yüzde 40 yerlilik şartını karşılaması da yasal zorunluluklar arasında yer alıyor.

Kimler ÖTV ödemeden araç sahibi olabilir

Mevcut yasalar çerçevesinde Türkiye’de yüzde 90 ve üzeri engellilik oranına sahip bireyler, belirlenen fiyat limitleri dahilinde ÖTV ödemeksizin araç satın alabiliyor. Engellilik oranı bu seviyenin altında kalan vatandaşlar için ise normal şartlarda araçta özel tertibat bulunması zorunluluğu aranıyordu. Ancak yeni düzenlemeyle birlikte, ortopedik engeli bulunan ve bu engelinden dolayı sürücü belgesi alamayacağı tespit edilen yüzde 40 ve üzeri engelli bireyler de 10 yılda bir defaya mahsus olmak üzere bu istisnadan faydalanabilecek.

Emeklilere ÖTV’siz araç verilecek mi

Milyonlarca emeklinin merakla beklediği ÖTV’siz araç alımıyla ilgili kanun teklifi halen Meclis komisyonunda bekliyor ancak şu anki verilere göre bu teklifin yakın zamanda yasalaşacağına dair bir emare bulunmuyor. Uzmanlar, internet ortamında dolaşan asılsız haberlere karşı emeklileri uyarıyor. Türkiye’deki 17 milyon emeklinin tamamına bu hakkın tanınmasının piyasadaki araç dengesini bozabileceği ve ikinci el fiyatlarında ciddi dalgalanmalara yol açabileceği ifade ediliyor. Yıllık sıfır araç satışının 1,3 milyon seviyesinde olduğu bir pazarda böyle bir düzenlemenin karaborsacılığı yeniden ortaya çıkarabileceği endişesi taşınıyor.

Araç pert olursa veya sahibi vefat ederse ne olur

Satın alınan engelli aracının 10 yıllık süre dolmadan pert olması durumunda, yeni bir ÖTV ödeme zorunluluğu doğmuyor ve kasko şirketi aracın piyasa değerinden yıpranma payını düşerek ödeme yapıyor. Araç sahibinin vefatı halinde ise araç yasal mirasçılara intikal ediyor. Eğer mirasçılar aracı veraset yoluyla devralırsa ÖTV ödenmiyor. Ancak aracın satışı veya tek bir kişi üzerine tescili için diğer mirasçıların feragatnamesi veya mahkeme kararı gerekiyor. 10 yıllık süre dolduktan sonra yapılan satışlarda ise herhangi bir ÖTV ödemesi gerçekleşmiyor.

Araç yakını adına tescil edilebilir mi

Mevzuat gereği araç mutlaka engelli bireyin adına tescil ediliyor. Küçük yaşta çocuğu olanlar ya da yaşlı yakınları için araç almak isteyenler için farklı bir isim üzerine tescil imkanı bulunmuyor. Araç engelli adına tescil edildikten sonra birinci derece yakınları olan eşi, annesi, babası veya çocukları tarafından kullanılabiliyor. Muafiyet kapsamında alınan araçların belirli bir süre satılamayacağını hatırlatan yetkililer, bu süre dolmadan yapılan satışlarda muaf tutulan ÖTV’nin devlet tarafından tahsil edildiğini vurguluyor.