İnsanlık 50 yıl sonra Ay’a nasıl dönüyor ve bu gece dev fırlatmada neler yaşanacak

NASA’nın yarım asırlık bekleyişi sona eriyor ve Artemis 2 göreviyle derin uzayın kapıları yeniden aralanıyor. Dört astronotun Ay’ın etrafında yapacağı tarihi yolculuk için Florida’da geri sayım başlarken, Türkiye saatiyle gece yarısı gerçekleşecek fırlatma tüm dünyanın nefesini kesti.

İnsanlığın uzay serüveninde yeni bir milat olarak kabul edilen Artemis 2 görevi için geri sayım resmen başladı. NASA, yaklaşık yarım asır aradan sonra insanlı ay yolculuğunu başlatacak olan devasa projede son hazırlıklarını tamamladı. ABD’nin Florida eyaletindeki Kennedy Uzay Merkezi’nde gözler, insanlığı yeniden derin uzaya taşıyacak olan o tarihi ana çevrildi. Yaklaşık iki aydır süren yoğun test ve teknik kontrollerin ardından, 98 metre uzunluğundaki dev roket rampada ateşlenmeyi bekliyor.

Dünya çapında milyonlarca kişinin canlı takip edeceği bu tarihi fırlatma için hedeflenen zaman açıklandı. Herhangi bir teknik aksaklık yaşanmaması durumunda dev roket, çarşamba gecesini perşembeye bağlayan Türkiye saati ile tam 01.24’te gökyüzüne yükselecek.

Yarım asırlık hasret sona eriyor

Artemis 2 görevi, sadece bir teknoloji gösterisi değil, aynı zamanda insanlığın yaklaşık 50 yıl sonra ilk kez derin uzaya çıkışı anlamına geliyor. Görev kapsamında NASA astronotları Reid Wiseman, Victor Glover ve Christina Koch ile Kanada Uzay Ajansı’ndan Jeremy Hansen, Orion kapsülüyle Ay’ın etrafında dolanacak. Mürettebatın Ay yörüngesindeki bu kritik turu tamamlayıp güvenli bir şekilde Dünya’ya dönmesi hedefleniyor. Astronotları taşıyan Orion kapsülünün gücü ise dudak uçuklatıyor; kapsül fırlatmadan sadece iki saniye sonra saatte 805 kilometre hıza ulaşarak yerçekimine meydan okuyacak.

Geri sayım sistemi nasıl işliyor

NASA’nın fırlatma operasyonlarında kullandığı karmaşık sistemler, her saniyenin ne kadar değerli olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Süreç, “T minus” yani terminal sayım üzerinden ilerliyor. Ancak bu geri sayım, filmlerde görüldüğü gibi kesintisiz bir akıştan ibaret değil. Planlı duraklamaların bulunduğu süreçte, özellikle fırlatmadan 40 ve 10 dakika önce geri sayım bilinçli olarak durdurulabiliyor. Gerçek fırlatma zamanı ise uzmanlar tarafından “L minus” olarak adlandırılıyor. Herhangi bir teknik risk ya da güvenlik sorunu tespit edildiğinde bu zaman dilimi anlık olarak güncellenebiliyor.

Teknik riskler ve yakıt sızıntısı endişesi

Devasa roketin en kritik ve aynı zamanda en hassas noktası yakıt sistemi olarak görülüyor. Sistemin çalışması için milyonlarca litre sıvı hidrojenin depolara yüklenmesi gerekiyor. Ancak hidrojenin son derece uçucu bir madde olması, geçmişteki pek çok fırlatmanın ertelenmesine neden olan sızıntı risklerini de beraberinde getiriyor. NASA yetkilileri, belirli bir seviyenin altındaki sızıntıların kabul edilebilir sınırlar içinde olduğunu ifade etse de dolum süreci boyunca tüm sistemler saniye saniye izlenecek. Geçmişte sorun yaratan helyum akışı problemi de bu görevde mercek altına alınan konular arasında yer alıyor.

Astronotların duygusal vedası ve son karar

Fırlatma saati yaklaştıkça astronotlar için de en duygusal anlar başlıyor. Fırlatmaya yaklaşık 4 saat 40 dakika kala mürettebat aileleriyle vedalaşarak tarihi göreve odaklanacak. İkonik turuncu uzay kıyafetlerini giyen dört astronot, özel araçlarla fırlatma rampasına taşınarak Orion kapsülündeki yerlerini alacak. Fırlatmaya sadece 16 dakika kala en kritik aşamaya geçilecek ve ekip son “go/no-go” oylamasını gerçekleştirecek. Bu oylama, fırlatmanın gerçekleşip gerçekleşmeyeceğine dair verilen son karar olacak. Eğer T-10 dakikasında sistemler otomatik kontrollerde bir hata saptarsa süreç durdurulacak.

Tüm hazırlıklar planlandığı gibi giderse Orion kapsülü Florida semalarından yükselerek Ay’a doğru tarihi yolculuğuna başlayacak. Ancak hava muhalefeti veya teknik bir engel çıkması durumunda NASA’nın bir B planı da hazır. Bu gece fırlatma yapılamazsa, bir sonraki deneme için en erken 2 Nisan tarihi işaret ediliyor.