NASA’nın Ay hayalleri bir kez daha mı erteleniyor? Artemis II görevinde yaşanan kritik sorun fırlatmayı nasıl etkileyecek?

NASA’nın 50 yılı aşkın bir aradan sonra Ay’a insan gönderme hedefindeki en kritik aşama olan Artemis II görevi, teknik engellere takıldı. Roketin üst kademesinde tespit edilen helyum akışı sorunu nedeniyle mart ayındaki fırlatma şansının tamamen yitirilebileceği belirtilirken, devasa SLS roketinin yeniden montaj binasına geri çekilmesi gündemde.

NASA’nın insanlı Ay programı kapsamında büyük bir heyecanla beklenen Artemis II görevi, beklenmedik bir teknik arıza nedeniyle bir kez daha belirsizliğe sürüklendi. Uzay ajansı, fırlatma provası testlerinin başarıyla tamamlandığını duyurmasından kısa bir süre sonra, roketin üst kademesinde fırlatmayı tehlikeye sokacak bir aksaklık tespit edildiğini açıkladı. Bu gelişme, insanlığın yeniden Ay yörüngesine ulaşma hayalini nisan ayına veya daha ileri bir tarihe ötelemiş durumda.

Helyum akışındaki kesinti planları altüst etti

NASA, geçtiğimiz cuma günü gerçekleştirilen ikinci fırlatma provası testinin başarıyla tamamlandığını ve mart başında fırlatmanın mümkün olabileceğini duyurmuştu. Ancak 21 Şubat gecesi yapılan son kontrollerde, roketin üst kademesindeki motorda gerekli çevresel koşulları sağlamak için kullanılan helyum gazının akışında bir kesinti gözlendi. Ajans, sorunun kaynağının henüz tam olarak netleşmediğini, uzman ekiplerin elde edilen verileri derinlemesine incelediğini bildirdi.

NASA Yöneticisi Jared Isaacman, sosyal medya platformu X’te yaptığı açıklamada durumun ciddiyetini şu sözlerle ifade etti: “Bu gelişme mart ayındaki fırlatma olasılıklarını neredeyse kesin olarak etkileyecek”

Devasa SLS roketi fırlatma rampasından indiriliyor

Yaşanan bu teknik aksaklık, 98 metre boyundaki devasa Space Launch System (SLS) roketinin Florida’daki Kennedy Uzay Merkezi’nde yer alan fırlatma rampasından alınmasını zorunlu kıldı. Hava koşulları elverdiği takdirde, roketin 24 Şubat’ta Vehicle Assembly Building (VAB) olarak bilinen devasa montaj binasına geri taşınması bekleniyor. NASA yetkilileri, roket üzerindeki bazı sorunlara yalnızca hangar içinde müdahale edilebildiğini vurguluyor.

Dünyanın en ağır araçları arasında yer alan “Crawler-Transporter” paletli taşıyıcılarla gerçekleştirilecek olan bu 6,4 kilometrelik geri dönüş yolculuğu, mart ayı için planlanan beş olası fırlatma tarihini de devre dışı bırakacak. Bu durumda gözler nisan ayına çevrilirken, NASA’nın nisan ayı için 1, 3, 4, 5 ve 6 Nisan tarihlerini kapsayan altı ayrı fırlatma fırsatı bulunuyor.

Görev mürettebatı karantinadan çıkarıldı

Görevin ertelenmesiyle birlikte, uçuş için hazırlıklarını sürdüren astronotlar Reid Wiseman, Victor Glover, Christina Koch ve Jeremy Hansen de normal yaşantılarına geri döndü. Başarılı geçen yakıt dolum testlerinin ardından Houston’daki Johnson Uzay Merkezi’nde karantinaya alınan ekip, son gelişmelerin ardından karantinadan çıkarıldı. Mürettebat, yeni bir fırlatma tarihi netleşene kadar Houston’da kalmaya devam edecek.

Helyum sorunu NASA için bir ilk değil

Artemis programında helyum kaynaklı sorunlar daha önce de yaşanmıştı. Artemis I’in 2022’deki insansız uçuşunda da üst kademe basınçlandırma sisteminde benzer gecikmeler kaydedilmişti. Bu nedenle teknik ekipler, mevcut sorunu değerlendirirken Artemis I görevinden elde edilen verileri de yeniden mercek altına alıyor. Ay başında yapılan ilk yakıt dolum provasında roketin çekirdek kademesinde yaşanan sıvı hidrojen sızıntısı da şubat ayındaki planları erteletmişti.

1972 yılından bu yana en büyük adım

Artemis II, 1972’deki Apollo 17 görevinden bu yana Ay çevresine yapılacak ilk insanlı uçuş olması sebebiyle tarihi bir önem taşıyor. 10 gün sürecek görev kapsamında astronotlar Ay yüzeyine ayak basmayacak olsa da, Orion kapsülüyle Ay’ın etrafında dolanarak insanlığın şimdiye dek ulaştığı en uzak noktaya, Ay’ın uzak tarafının 7 bin 500 kilometre ötesine seyahat edecekler.

NASA’nın Artemis programı, sadece bir ziyaret değil, Ay’ın güney kutbunda kalıcı bir insan varlığı oluşturmayı hedefliyor. Ancak ardı ardına gelen teknik ertelemeler, ajansın bu iddialı takvime sadık kalıp kalamayacağı sorusunu gündemde tutuyor. NASA’nın önümüzdeki günlerde düzenleyeceği basın toplantısıyla hem Artemis II hem de sonraki görevlerin yol haritasını netleştirmesi bekleniyor.