Zuckerberg jüri karşısında hesap mı verecek sosyal medya bağımlılığı davasında neler yaşanıyor

Meta CEO’su Mark Zuckerberg, sosyal medya platformlarının gençleri kasten bağımlı hale getirecek şekilde tasarlandığı iddialarıyla açılan tarihi davanın en kritik aşamasında jüri karşısına çıkıyor. Kaliforniya’da görülen ve Amerikan hukuk sisteminde emsal niteliği taşıyan bu yargılama, teknoloji devlerinin çocukların ruh sağlığı üzerindeki sorumluluğunu ilk kez bu denli geniş bir çerçevede tartışmaya açıyor.

Jüri Önünde İlk Kez Karşı Karşıya Gelecekler

Dünya teknoloji devlerinden Meta’nın 41 yaşındaki kurucusu Mark Zuckerberg, bugün davanın en dikkat çeken tanığı olarak ifade vermek üzere mahkemeye katılıyor. Instagram ve diğer Meta iştiraklerinin genç kullanıcıları platformlara hapsetmek amacıyla bilinçli algoritmalar geliştirdiği iddiası, davanın temelini oluşturuyor. Los Angeles’taki 12 kişilik jüri heyeti, mart ayı sonuna kadar sürecek olan duruşmalarda Google’a ait YouTube ve Meta’nın platformlarının, gençlerin ruh sağlığı üzerindeki etkilerini mercek altına alacak.

Duruşma süreci, jüri seçimi aşamasından itibaren büyük bir çekişmeye sahne oldu. Meta’nın hukuk ekibi, Zuckerberg’e karşı ön yargılı olabileceği düşünülen Kaliforniya sakinlerini jüri dışında tutmak için yoğun çaba sarf etti. Davanın merkezinde yer alan 20 yaşındaki Kaley G.M., YouTube kullanmaya 6 yaşında, Instagram kullanmaya ise 11 yaşında başladığını belirterek bu platformların kendisinde yarattığı psikolojik tahribatın hesabını soruyor.

Algoritmalar ve Uygulama Tasarımı Yargılanıyor

Mahkeme heyeti, davanın kapsamını oldukça spesifik bir alanda tutuyor. ABD yasalarının platformlara kullanıcı içerikleri konusunda sağladığı dokunulmazlık nedeniyle yargılama, doğrudan içeriklere değil; uygulama tasarımlarına, algoritmaların işleyişine ve kişiselleştirme özelliklerine odaklanıyor. Davacı taraf, Meta ve Google’ın platformlarını gençleri zorlayıcı ve kompulsif bir kullanıma teşvik edecek şekilde kasten kurguladığını savunuyor. Davada adı geçen diğer dev platformlar TikTok ve Snapchat ise yargılama başlamadan önce davacıyla gizli bir anlaşmaya vararak uzlaşma yoluna gitti.

Bağımlılık Tartışmasında Çarpıcı Savunma

Davanın önceki aşamalarında ifade veren Instagram Başkanı Adam Mosseri, “bağımlılık” terimine karşı çıkarak Meta’nın bu durumu “sorunlu kullanım” olarak adlandırdığını dile getirdi. Mosseri, yaptığı savunmada ilginç bir benzetme kullanarak şu ifadeleri kaydetti: “Bir gece geç saatlere kadar bir Netflix dizisini arka arkaya izlediğimde ‘bağımlı oldum’ dediğim olmuştur ama bunun klinik bağımlılıkla aynı şey olduğunu düşünmüyorum.”

Mahkeme salonundaki atmosfer ise oldukça gergin bir şekilde ilerliyor. Çocuklarını sosyal medya kaynaklı nedenlerle veya intihar sonucu kaybeden aileler, duruşmaları yakından takip ediyor. Bazı annelerin mahkeme salonuna girebilmek için gece boyu yağmur altında beklediği ve içerideki ifadeler sırasında duygularını kontrol etmekte zorlandıkları gözlendi. Zuckerberg’in jüriye yapacağı açıklamalar, sadece bu davanın sonucunu değil, benzer suçlamalarla bekleyen binlerce diğer davanın da hukuki seyrini belirleyecek.